Tuesday, 17 Jul 2018
Mẹ Việt Ở Nhật

Sinh con ở Nhật – Khi nào nên kết thúc nghỉ chăm con?

Sinh con ở Nhật là một trải nghiệm tuyệt vời với mình. Trước khi sinh con đầu lòng, mình là nhân viên chính thức cho một công ty chuyên về bất động sản ở Osaka. Hồi mới vào công ty, mình là người nước ngoài duy nhất làm việc tại đây. Ban đầu chưa quen tiếng địa phương Osaka (大阪弁) cộng với chưa quen việc nên mình rất stress. Và một điều stress hơn nữa, đó là mình phát hiện có bầu lúc mới vào làm chưa đầy 2 tháng (=^^=)

Thông thường, nếu nhân viên mới vào làm, chưa hết thời gian thử việc mà đã có bầu thì khả năng cao sẽ bị cho nghỉ việc. Lúc đó tâm trạng mình nửa vui nửa lo lắng. Vui vì cuối cùng con yêu cũng đã đến với vợ chồng mình (sau vài tháng kết hôn ^^#). Còn lo là vì đấy, công việc chưa đâu vào đâu mà đã bầu bì, rồi nghỉ việc thì biết kiếm việc khác ở đâu,.. bla bla… Nói chung là rối, rất rối, không biết phải giải quyết ra sao.

Nhưng mà #anyway thì mọi chuyện đến giờ cũng vẫn tốt đẹp (^o^)/ Mình đã sinh con (trộm vía con khỏe mạnh đáng yêu) và quay trở lại làm khi con được hơn 5 tháng. Chắc hẳn nhiều mẹ cũng đau đầu về chuyện nên quay trở lại làm việc khi nào. Quả thực là, vừa đi làm vừa chăm con ở Nhật là một chuyện không hề đơn giản !!!

sinh-con-o-nhat

Chế độ nghỉ chăm con khi sinh con ở Nhật

Nghỉ chăm con (育児休業) là chế độ nghỉ làm tạm thời ở công ty để chăm sóc con nhỏ. Chế độ này không phân biệt nam nữ, tức là cả bố và mẹ đều có thể xin. Không chỉ nhân viên chính thức (正社員) mà cả nhân viên phái cử (派遣社員) và nhân viên hợp đồng (契約社員) cũng có thể xin nghỉ chăm con. Tuy nhiên, để hưởng chế độ này cần đáp ứng các yêu cầu sau:

  1. Đã làm việc trên 1 năm tại cùng một công ty (không tính trường hợp lao động theo ngày)
  2. Một tuần làm việc từ 3 ngày trở lên
  3. Trường hợp lao động có thời hạn, thời hạn hợp đồng phải kéo dài trên 1 năm so với thời điểm con được 1 tuổi.

Chẳng hạn bạn sinh con tháng 12/2016, con bạn được 1 tuổi vào tháng 12/2017. Như vậy Hợp đồng lao động của bạn phải được ký đến ít nhất là 12/2018 thì mới được.

Nghỉ chăm con bắt đầu từ khi nào?

Về cơ bản, bạn có thể xin nghỉ chăm con đến khi con bạn tròn 1 tuổi. Tuy nhiên còn tùy vào đàm phán của bạn với công ty. Trường hợp với các mẹ đi làm, nghỉ chăm con được tính từ ngày tiếp theo sau khi kết thúc nghỉ sinh (8 tuần kể từ ngày sinh). Với đàn ông thì được tính ngay từ ngày em bé chào đời.

Ngoài ra, bạn có thể xin kéo dài thời gian chăm con như 2 trường hợp bên dưới. Các bạn cũng nên cân nhắc đến vấn đề cho con đi trẻ để quyết định nên nghỉ chăm con bao lâu nhé.

Kéo dài thời gian nghỉ chăm con đến khi con được 1 năm 2 tháng

Luật mới thay đổi từ năm 2009 có đưa ra chế độ「パパ・ママ育休プラス制度」. Theo đó bố và mẹ có thể luân phiên xin nghỉ chăm con và kéo dài được đến khi con được 1 năm 2 tháng. Thông thường, nghỉ chăm con chỉ được tính liên tục 1 lần cho tới khi con tròn 1 tuổi. Tuy nhiên nếu dùng chế độ này thì thời gian nghỉ làm tối đa quy định là 1 năm. Ví dụ, trong vòng 8 tuần sau sinh (mẹ đang hưởng chế độ nghỉ sinh)  thì bố có thể xin nghỉ chăm con lần 1. Đến khi con tròn 1 tuổi mẹ quay trở lại làm. Hai tháng còn lại đó bố có thể tiếp tục xin nghỉ chăm con được.

Kéo dài thời gian nghỉ chăm con đến khi con tròn 2 tuổi

Về nguyên tắc chỉ có thể xin nghỉ chăm con đến tối đa 1 năm. Tuy nhiên, nếu rơi vào các trường hợp sau, bạn có thể xin nghỉ đến khi con được 1 năm 6 tháng.

  1. Đã đăng ký cho con đi trẻ nhưng chưa được nhận
  2. Chồng hoặc vợ rơi vào tình trạng khó khăn như tử vong, tật bệnh nặng dẫn đến khó khăn trong việc chăm con.

Thêm vào đó, kể từ tháng 10/2017, trường hợp nếu trẻ đã đạt 1 năm 6 tháng nhưng vẫn không xin được nhà trẻ thì có thể xin nghỉ kéo dài đến 2 tuổi.

Trợ cấp nghỉ chăm con sẽ được tính thế nào?

Thật may là các mẹ có thể nhận được khoản trợ cấp này khi nghỉ chăm con. Nếu không có chắc sẽ hơi khó khăn về tài chính vì nghỉ đã không có thu nhập, chưa kể con nhỏ lắm khoản phát sinh. Khoản trợ cấp này được tính như sau:

Lương ngày (theo mức trước khi nghỉ chăm con)  × số ngày × 67%(từ tháng thứ 6 trở đi sẽ chỉ nhân với 50%)

Tuy nhiên các bạn cần lưu ý, tại thời điểm bắt đầu tính nghỉ chăm con, nếu bạn vẫn đang tiếp tục được công ty trả lương và khoản tiền đó bằng > 80% lương tháng thì bạn sẽ không nhận được trợ cấp. Hãy tính toán thật cẩn thận về các khoản thu nhập cũng như sinh hoạt phí có thể phát sinh trong khi nghỉ chăm con nhé.

Thủ tục cần làm để nhận trợ cấp nghỉ chăm con

Theo quy định của Bộ Y tế, lao động và phúc lợi Nhật Bản, bạn cần đăng ký nghỉ chăm con với công ty tại thời điểm tối thiểu trước 1 tháng tính tới ngày bắt đầu nghỉ chăm con. Cái này có thể tính dựa vào ngày dự sinh (予定日). Trường hợp sinh sớm trước dự sinh hoặc sảy thai,… thì cần đăng ký sớm trước tối thiểu 1 tuần.

Tùy từng công ty, thủ tục giấy tờ cần thiết sẽ khác nhau. Trước khi nghỉ sinh hãy xác nhận thật kỹ với công ty nhé.

Nên quay lại làm việc hay nghỉ việc sau sinh?

Càng gần đến thời điểm kết thúc nghỉ chăm con, các mẹ sẽ càng đau đầu giữa chuyện quay lại đi làm hay nghỉ việc luôn. Theo một cuộc khảo sát thực hiện năm 2012, có đến 10.2% các mẹ đã nghỉ chăm con nhưng không quay lại làm việc mà nghỉ việc luôn. Lý do thì có rất nhiều. Chẳng hạn không xin được nhà trẻ, con hay bệnh tật, sức khỏe của mẹ không tốt,…

Bản chất chế độ nghỉ chăm con là dành cho các mẹ nghỉ sinh có nguyện vọng quay trở lại làm việc sau sinh. Tuy nhiên, kể cả bạn có nghỉ việc luôn thì cũng sẽ không bị yêu cầu hoàn tiền. Song về phía công ty đã hỗ trợ bạn mà nói thì có vẻ không được tốt lắm. Hãy lưu ý thật kỹ nhé.

Khi nào nên quay trở lại làm việc?

Tùy hoàn cảnh của từng gia đình, mỗi người sẽ có những quyết định khác nhau. Công việc fulltime ở Nhật khá vất vả và stress. Mẹ vừa đi làm vừa xoay sở chăm con thì đúng là cực kỳ vất vả. Nếu không trụ được mẹ có thể xin nghỉ việc và làm các công việc part-time hoặc nghỉ hẳn chồng nuôi ^^# Còn nếu cố gắng được thì nên đi làm. Mẹ ở nhà nhiều sẽ ù ì đi không được nhanh nhạy. Con đi trẻ thì cũng sẽ dạn dĩ hơn, có nhiều bạn và quan trọng là được dạy những kỹ năng cơ bản. Tất nhiên là cho đi từ bé xíu thì cũng thương. Nhưng hãy tự động viên là như vậy con sẽ nhanh trưởng thành, đừng quá lo lắng nhé.

Trường hợp của mình, mình đã quay lại làm việc khi con được hơn 5 tháng. Thực ra mình hoàn toàn có thể xin nghỉ lâu hơn (vì công ty cũng tạo điều kiện). Tuy nhiên như đã nói, mình vừa vào làm đã bầu bì nên cảm thấy hơi ngại. Vì thế mình muốn quay trở lại làm việc sớm để không ảnh hưởng đến công ty. Công ty mình làm việc từ 9:00 ~ 18:00. Tuy nhiên sáng thường có trực nhật nên hầu như toàn phải có mặt từ 8:00. Mình xin phép làm ngắn giờ (時短) chỉ làm từ 9:00 ~ 17:00 để còn tranh thủ về đón con.

Xin cho con đi trẻ

Khu vực mình ở nhận đăng ký nhà trẻ vào tháng 10 hàng năm. Mình nhăm nhe đăng ký cho con đi trẻ vào kỳ tháng 4, nhưng sau lại rút không nộp bổ sung hồ sơ. Vì lúc đó con mới chỉ được gần 4 tháng, thương lắm nên thôi. Tuy nhiên Osaka cũng là một trong những khu vực có lượng trẻ chờ nhập học (待機児童) khá cao nên chọi khá lớn. Đến khi Thỏ được gần 5 tháng mình quyết định làm hồ sơ xin học cho con. Ơn trời gần nhà chỉ còn 1 slot duy nhất lớp 0 tuổi. May mắn Thỏ đã được nhập học giữa chừng (途中入園), và mình quay lại làm từ lúc đó.

Tâm lý của mẹ phải thật vững!

Thời gian ở nhà gần nửa năm chăm con, nhiều lúc mình cảm  thấy thật stress. Ở nhà lâu ra ngoài đường còn thấy lạc lõng sao ấy :)) Cảm thấy khó hòa nhập cộng đồng ^^#. Cứ tưởng đi làm sẽ giải tỏa được stress, ngờ đâu lại có cái còn stress hơn!

Đó là việc phải xa con gần 10 tiếng mỗi ngày!!!

Trước khi quay lại làm 2 tuần, mình cho con đi học ngày 1~2 tiếng tăng dần để làm quen với lớp. 5 tháng tuổi con còn bé xíu xiu, chỉ biết nằm chơi ê a một mình, thương lắm. Hôm đầu tiên bế con đưa cho cô giáo mà mình xém khóc! Cảm giác xa con thật nặng nề quá, dù chỉ là 1 – 2 tiếng ngắn ngủi. Chỉ mong nhanh nhanh đến giờ đón con để ôm con vào lòng mà hít hà. Địu con đi học về thủ thỉ hỏi con đủ thứ chuyện trên đời. Mà con vẫn chỉ biết nhìn lơ đễnh ra xung quanh, thi thoảng tựa đầu vào mẹ thôi :))) Ấm áp quá đi.

Những trường hợp bất khả kháng

Cho con đi trẻ cũng đồng nghĩa với việc con dễ lây bệnh từ các bạn khác, rất dễ ốm. Ở nhà trẻ chỉ cần con hơi sốt một tí hoặc có biểu hiện bất thường nho nhỏ là họ gọi điện bảo mẹ đến đón ngay. Rồi mưa bão (暴風雨), thời tiết quá xấu,… họ cũng gọi điện cho bạn đến đón về. Mình cứ phải nghỉ làm hoặc về sớm liên tục. Cũng may là công ty hiểu và thông cảm cho. Chưa kể con có lịch tiêm chủng, con đi ngoài cần khám,… Không biết bao nhiêu thứ cần phải nghỉ làm. Mình lúc đó cũng stress điên lên được ^^ Nhưng mà con vẫn là quan trọng nhất ♡

Công ty mình ở xa, đi một chiều mất hơn 1 tiếng tàu. Có hôm bão cô gọi điện, mình về ngay mà đến nơi con là người cuối cùng ở lại. Lại buồn mất mấy giây vì thương con quá !

Tham khảo: Giai đoạn đầu mang thai ở Nhật

Bình Luận

Comments

Post Comment